Achmed Talib

Achmed Talib yola koyulduğunda 16 yaşındadır. Memleketi Konstantiniye'yi ardında bırakır ve Almanya'ya gider. 1917 Nisanında Berlin'e varır ve hemen Fürstenwalde'ye gecer.

Konstantiniye arrow Fürstenwalde

Boğaziçi’ndeki çocukluk

Achmed Talib 1 Mart 1901 yılında İstanbul’da doğduğunda şehrin ismi henüz Konstantiniye’ydi ve Osmanlı İmparatorluğu’na başkentlik etmektedir. Achmed bir tüccarın oğlu olarak dünyaya geldi. Babası biri kalıp buz ve biri de ayakkabı boyası üzerine iki dükkân işletiyordu. Talib ailesinin ortalamadan yüksek bir gelire sahip olması nedeniyle Achmed iyi bir eğitim alabilir ve zamanın şartlarının göre alışılmadık derecede uzun bir süre olan sekiz yıl boyunca okula gidebilir.

Achmed henüz üç yaşındayken annesi ölür ve babası yeniden evlenir. Sonraları üvey annesiyle anlaşamadığı için Achmed’i bakması için kardeşine verir. Achmed 14 yaşına geldiğinde hem öksüz hem de yetim kalır; babası Birinci Dünya Savaşında 1915 yılında Çanakkale’de şehit düşer. Bundan kısa bir süre sonra Türk-Alman Birliğinin gençleri eğitim için Almanya’ya gönderdiğini duyar. Bu büyük maceraya atıldığında on altı yaşındadır.

 

Yeni hayat yeni memleket oluyor

1917 Nisan’ında Berlin’e vardığında on gündür trenle yoldadır. Brandenburg’taki Fürstenwalde’ye yollanır. O zamanlar İstanbul’u bir daha hiç göremeyeceğinden ve bu Spree nehri kıyısındaki küçük kentin yeni memleketi olacağından habersizdir. O andan itibaren Achmed ayakkabı ustası Albert Pöthke’nin yanında, kendisi gibi ustasının evinde yasayan diğer üç Alman gençle beraber çıraklığa baslar. Achmed Almancayı çabucak öğrenir ve ortama alışır.

1923 yılında Pöthke yeni bir çırak aldığı için Achmed onun yanından ayrılmak zorunda kalır. Bir kaç yıl çeşitli işlerde çalışarak yaşamını kazanır ama sonunda işsiz kalır. O an kendi kaderini yazmaya karar verir. Evinin mobilyalarını satar ve o parayla Fürstenwalde’de kendi küçük atölyesini açar. Ayrıca bu arada Berlin’de evlerde hizmetçi olarak çalışan Anna Höhnow ile nişanlanır. 1927 yılında çocukları Rudi Achmed Höhnow dünyaya gelir. Achmed de artık Fürstenwalde’ye yerleşmiştir.

 

Kriz yılları

O yıllarda bu küçük ailenin hayat şartları oldukça zordur. Çıkan bir kanun yüzünden Achmed Türk vatandaşlığını kaybeder. Hemen Alman vatandaşlığına başvurur fakat işlemlerin uzadıkça uzaması ve 1933 yılında Hitler’in iktidara gelmesiyle vatandaşlık şansı tamamen ortadan kalkar. Başvurusu reddedilir ve Achmed vatansız kalır. Achmed ile Anna’nin evlenememelerinin nedeni de budur. Ancak 1933 yılında beraber bir eve çıkabilirler.

Nazi iktidarı sırasında vatansız bir yabancı olarak Achmed’e göz yumulur ama her an sınır dışı edilebileceği ihtimali ile yasamak zorundadır. Türkiye’nin neredeyse savaşın sonuna kadar tarafsız kalması onun için büyük bir şanstır. Yine de o zamanlar orada Türkiye’den göçmüş biri olarak yasamak kolay değildir. Talib-Höhnow ailesi mümkün olduğunca gözlerden uzak kalmaya çalışır. Oğulları Rudi bu yüzden önce sadece Almanca öğrenerek büyür. Savaştan sonraki yıllarda yasal durumu daha da belirsizdir. Achmed’e bazen sadece iki haftalık oturma izinleri verilir. Ancak 1961 yılında bu belirsizlik bir son bulur ve Achmed Doğu Almanya vatandaşı olur.

 

Fürstenwalde’li Achmed

Achmed Fürstenwalde’nin toplumsal yaşamına çoktan uyum sağlamıştır. Bahçe işleri ile uğraşanlar, Bisiklet Derneği üyeleri, kahvehane’ye gidenler tarafından her zaman memnuniyetle karşılanır. Ayakkabı ustası olarak artık oğlu Rudi de dâhil olmak üzere birçok çırak yetiştirmektedir. 1953 ve 1957 yılında Rudi’nin çocukları Beate ve Jörg doğar. Bugün Achmed’in dört torun çocuğu bulunmaktadır.

60’li yılların ortalarında Achmed’e Türkiye’den bir misafir gelir; kız kardeşi Hüriye bir süre Fürstenwalde’de kalır. Oğlu Stuttgart’a gurbetçi olarak çalışmaya gelmiştir ve Hüriye de Almanya’ya gelme fırsatını neredeyse elli yıl sonra kardeşini tekrar görmek için kullanır.

Achmed hayatı boyunca inançlı bir Müslüman olarak yaşar, inancını da kendi uygun gördüğü şekilde günlük yaşamını bulunduğu yerin şartlarına uyarlar. Örneğin domuz eti yer ve cami bulamadığı için bayramlarda ailesiyle beraber Protestan kilisesine gider. Achmed 1983 yılında ölür ve bir Kuran ile beraber Fürstenwalde’de defnedilir.